Od rysunku CAD do zintegrowanego modelu BIM: Jak cyfryzacja branży budowlano-inżynieryjnej zmienia rolę tłumacza

Branża budowlano-inżynieryjna (AEC – Architecture, Engineering, Construction) w ostatnich latach dynamicznie się zmienia. Tradycyjna dokumentacja papierowa i dwuwymiarowe rysunki techniczne coraz częściej są uzupełniane lub zastępowane przez cyfrowe modele informacji o budynku (BIM – Building Information Modeling). Dla tłumacza technicznego specjalizującego się w branży budowlanej oznacza to zmianę sposobu pracy oraz konieczność dostosowania się do nowych formatów dokumentacji i narzędzi.

Tłumaczenie informacji w środowisku BIM

W tradycyjnym modelu pracy tłumacz otrzymywał dokument tekstowy, najczęściej w formacie Word lub PDF, a po zakończeniu tłumaczenia tekst trafiał do składu. W przypadku BIM sytuacja wygląda inaczej. Model nie jest wyłącznie dokumentem przeznaczonym do czytania, ale cyfrowym zbiorem informacji o projektowanym obiekcie (więcej: https://tlumacztechniczny.com/slownik-firmowy-to-nie-fanaberia-jak-baza-terminologiczna-tnie-koszty-tlumaczen-o-30/).

Każdy element modelu – od fundamentów i elementów konstrukcyjnych po instalacje HVAC – może zawierać między innymi parametry techniczne, informacje o materiałach, instrukcje dotyczące konserwacji czy dane dotyczące zastosowania danego elementu.

Tłumaczenie takich danych wymaga nie tylko znajomości języka i terminologii budowlanej, ale również zrozumienia struktury modeli BIM oraz specyfiki programów wykorzystywanych do ich tworzenia i edycji, takich jak Autodesk Revit, Archicad czy Tekla Structures.

Główne wyzwania w projektach BIM:

  • Ograniczenia długości nazw i opisów: Niektóre nazwy parametrów, właściwości i elementów w systemach BIM mają ograniczoną długość. Tłumacz musi więc znaleźć krótkie i jednocześnie precyzyjne określenie, które zachowa znaczenie techniczne oryginału.
  • Spójność terminologii między branżami: Duże projekty budowlane obejmują wiele specjalizacji, między innymi architekturę, konstrukcje, instalacje sanitarne, elektryczne czy infrastrukturę drogową. Ten sam termin może mieć różne znaczenia w zależności od kontekstu, dlatego jego właściwe przetłumaczenie wymaga znajomości konkretnej branży i zastosowania.
  • Zachowanie identyfikatorów i oznaczeń systemowych: Modele BIM wykorzystują różnego rodzaju identyfikatory i oznaczenia, które pozwalają systemom prawidłowo rozpoznawać poszczególne elementy. Podczas tłumaczenia należy pozostawić je bez zmian, aby nie zakłócić działania modelu ani wymiany danych między programami.

Tłumacz w międzynarodowym zespole projektowym

Współczesne projekty budowlane i inżynieryjne coraz częściej realizują międzynarodowe zespoły. Przy dużych inwestycjach, takich jak fabryki, centra logistyczne czy obiekty energetyczne, nad dokumentacją mogą pracować specjaliści z różnych krajów. Sprawna komunikacja i spójna terminologia są w takich projektach szczególnie istotne.

Tłumacz techniczny jest częścią tego procesu, ponieważ odpowiada za prawidłowe przekazanie informacji między osobami posługującymi się różnymi językami. Dotyczy to nie tylko klasycznej dokumentacji, ale również danych zawartych w modelach BIM.

W przypadku dużych inwestycji poprawność tłumaczenia ma również znaczenie praktyczne. Błędnie przetłumaczona informacja może prowadzić do nieporozumień na etapie projektowania lub wykonawstwa, a w konsekwencji do dodatkowych kosztów i opóźnień.

Formaty plików i zarządzanie danymi w modelach BIM

Praca z dokumentacją BIM wymaga znajomości różnych formatów plików, w tym IFC (Industry Foundation Classes), oraz sposobu działania programów wykorzystywanych w projektowaniu i zarządzaniu informacją o obiekcie. W przypadku tłumaczenia danych znajdujących się w modelach szczególnie ważne jest oddzielenie treści przeznaczonej do tłumaczenia od elementów technicznych odpowiedzialnych za prawidłowe działanie pliku.

Tłumacz musi więc zwracać uwagę na strukturę dokumentu i identyfikatory systemowe, których nie należy modyfikować. Jednocześnie powinien zadbać o to, aby przetłumaczone informacje były jasne i zrozumiałe dla wszystkich uczestników projektu.

Wymaga to odpowiednich narzędzi, znajomości formatów wykorzystywanych w branży oraz doświadczenia w pracy z dokumentacją techniczną. Dlatego tłumaczenia związane z BIM coraz częściej wymagają nie tylko kompetencji językowych, ale również znajomości technologii wykorzystywanych w projektowaniu i realizacji inwestycji budowlanych.